Słupki antyterrorystyczne w przestrzeni publicznej. Jak czytać normy IWA 14-1 oraz PAS 68?

Napięta sytuacja polityczna wymaga coraz częściej stosowania odpowiednich rozwiązań, dopasowanych do podwyższonych wymogów w zakresie bezpieczeństwa. Jeszcze dwie dekady temu takie zabezpieczenia były domeną głównie obiektów wojskowych, a dziś staje się to wymogiem w przestrzeniach sprzyjających gromadzeniu się osób, a także o znaczeniu strategicznym czy komunikacyjnym – jednocześnie będącymi przestrzeniami cywilnymi. W związku z tym, tradycyjne elementy małej architektury przestają pełnić wyłącznie funkcje estetyczne czy organizacyjne. W miejscach o dużym natężeniu ruchu pieszego, przy budynkach rządowych, lotniskach, w centrach miast, uczęszczanych przez turystów ulicach, placach czy stadionach, kluczowe staje się zabezpieczenie obszaru przed atakami z użyciem pojazdów (tzw. vehicle ramming attacks, VAW). Tutaj do gry wkraczają słupki antyterrorystyczne, które mogą w znacznym stopniu zminimalizować skutki takich działań, chroniąc zdrowie i życie osób przebywających w danej przestrzeni, a także zmniejszając ryzyko uszkodzenia mienia.

Wybór odpowiedniego zabezpieczenia nie może być dziełem przypadku – przecież chodzi o bezpieczeństwo osób przebywających w potencjalnie zagrożonym terenie. Inwestorzy i projektanci muszą opierać się na twardych danych technicznych i certyfikatach przy wyborze zabezpieczających komponentów, takich jak słupki antyterrorystyczne. Przy wyborze należy kierować się nie tylko zastosowanymi materiałami – słupki terrorystyczne sprawdzonych producentów powinny także spełniać odpowiednie standardy. Najważniejszymi z nich są międzynarodowe normy IWA 14-1 oraz brytyjska PAS 68. Jak je interpretować i co oznaczają te skomplikowane ciągi znaków w kartach katalogowych?

Dlaczego zwykły słupek parkingowy to za mało? Fizyka uderzenia

Zanim przejdziemy do omówienia norm, warto zrozumieć, z jakimi siłami mierzą się słupki antyterrorystyczne. Często osoby niezaznajomione ze specyfiką branży, wychodzą z założenia, że zwykły słupek parkingowy w zupełności wystarczy do zabezpieczenia danej przestrzeni przed rozpędzonym pojazdem osobowym, a nawet ciężarowym. To duży błąd, który może być tragiczny w skutkach.

W przeciwieństwie do zwykłych blokad parkingowych, których zadaniem jest wymuszenie przepisowego parkowania, słupki antyterrorystyczne projektuje się tak, aby pochłonęły ogromną energię kinetyczną rozpędzonego pojazdu, wytracając jego prędkość przed wjazdem w tłum.

Energia ta wyrażana jest wzorem:

E_k= ½ mv²

Gdzie:

m – masa pojazdu (np. ciężarówka 7500 kg),

v – prędkość w momencie uderzenia.

Zauważmy, że prędkość jest podniesiona do kwadratu. Oznacza to, że dwukrotny wzrost prędkości powoduje czterokrotny wzrost energii uderzenia. Słupki antyterrorystyczne muszą być zakotwiczone w specjalnie zaprojektowanych fundamentach, które przeniosą tę energię na grunt, zatrzymując pojazd niemal w miejscu.

Dla przykładu: ciężarówka o masie 7500 kg poruszająca się z prędkością 80 km/h posiada energię kinetyczną wynoszącą około 1852 kJ. To siła, która bez trudu niszczy standardowe elementy infrastruktury drogowej. Słupki antyterrorystyczne certyfikowane są projektowane tak, aby nie tylko wytrzymać to uderzenie, ale przenieść siły na specjalnie skonstruowany fundament, trwale unieruchamiając pojazd i blokując mu dostęp do strefy chronionej. Ten niepozorny element miejskiej infrastruktury jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo osób znajdujących się na danym obszarze i udaremnić próbę ataku przeprowadzaną przy użyciu rozpędzonego samochodu.

Norma IWA 14-1: Międzynarodowy standard bezpieczeństwa

Norma IWA 14-1 została opracowana w celu ujednolicenia standardów testowania barier pojazdowych na całym świecie. Jest ona udoskonaleniem wcześniejszych norm i obecnie stanowi najczęściej stosowany standard w tym zakresie. Wprowadzenie normy IWA 14-1 pozwoliło na uproszczenie określenia parametrów danego produktu, co jest dużym ułatwieniem dla projektantów i specjalistów.

Jak czytać oznaczenie IWA 14-1?

Przykładowy kod certyfikatu może wyglądać np. tak: V/7200[N3C]/80/90:1.5, a poszczególne litery i cyfry znaczą:

V (Vehicle) – oznacza, że bariera została przetestowana w rzeczywistym teście zderzeniowym, w przypadku S, oznacza to, że bariera przeszła test w symulacji komputerowej.
7200 – to masa pojazdu testowego w kilogramach. W tym przypadku jest to 7,2 tony.
[N3C] – klasyfikacja typu pojazdu. N3C oznacza pojazd ciężarowy o określonej charakterystyce podwozia.
80 – to prędkość uderzenia w km/h. Najpopularniejsze testy przeprowadza się przy 48, 64 lub 80 km/h.
90 – kąt uderzenia, zazwyczaj jest to 90 stopni, czyli uderzenie prostopadłe.
1.5 – to kluczowy parametr, czyli penetracja. Oznacza, jak głęboko w głąb strefy chronionej przedostał się pojazd po uderzeniu w słupek. Odległość ta liczona jest od przedniej krawędzi bariery do przednich kół pojazdu.

Norma PAS 68 – fundament bezpieczeństwa

PAS 68 to brytyjska norma, przez długie lata będąca fundamentem dla systemów HVM. Choć jest bardzo podobna do IWA 14-1, to istnieją między nimi subtelne różnice, głównie w sposobie raportowania wyników testów. Kod PAS 68 wygląda następująco: V/7500(N3)/80/90:0.0/0.0. Ostatnie dwie wartości są unikalne dla PAS 68:

Pierwsza z nich (0.0) to penetracja.
Druga (0.0) to rozrzut odłamków – informuje ona, jak daleko od miejsca zderzenia poleciały ciężkie fragmenty pojazdu lub bariery o masie powyżej 25 kg. Jest to istotne w ochronie tłumów, gdzie odłamki mogą stanowić zagrożenie dla ludzi stojących za linią słupków.

Jakie słupki antyterrorystyczne wybrać? Przegląd modeli Rise

Wybierając słupki z oferty Rise, należy przeprowadzić analizę ryzyka. Inne zabezpieczenie będzie potrzebne na wjeździe do osiedla, gdzie ciężarówka nie ma miejsca na nabranie prędkości, a inne na końcu długiej, prostej alei prowadzącej do terminalu lotniczego. W naszej ofercie słupków antyterrorystycznych dostępne są dwa modele: Maximum M30 i Force 825K/I.

Maximum M30

Model Maximum M30 to nasz flagowy produkt, który został stworzony do ochrony obiektów o najwyższym stopniu ryzyka, takich jak bazy wojskowe, budynki rządowe czy centra finansowe. Słupek posiada certyfikację IWA 14-1, PAS 68 oraz ASTM F2656. Osiąga klasę penetracji P1 (0,8 m), co stawia go w czołówce rozwiązań zatrzymujących pojazdy niemal w miejscu.

Niezależna pompa hydrauliczna dla każdego słupka gwarantuje niezawodność. Hydraulika jest preferowana w rozwiązaniach antyterrorystycznych ze względu na ogromną siłę blokowania. W sytuacjach zagrożenia słupek może zostać wysunięty w zaledwie 1,5 sekundy. To kluczowe, gdy system detekcji wykryje podejrzany pojazd zbliżający się do bramy. Maximum M30 jest rozwiązaniem bezkompromisowe. Jego konstrukcja z cylindrem o grubości 10 mm całkowita wytrzymałość na uderzenie wynosząca 850 000 J czynią go barierą nie do przebycia dla standardowych pojazdów ciężarowych.

Force 825K/I

W miejscach, gdzie kluczowa jest precyzyjna kontrola dostępu, wysoka estetyka oraz szybkość działania przy zachowaniu podwyższonej odporności, idealnie sprawdza się model Force 825K/I. Model Force 825KI opiera się na technologii niskonapięciowej. Jest to rozwiązanie bezpieczniejsze w instalacji i łatwiejsze w serwisowaniu, idealne dla obiektów komercyjnych i osiedli klasy premium. Co ważne słupek jest przystosowany do pracy intensywnej, co sprawia, że świetnie sprawdza się jako blokada wjazdowa na parkingi biurowe.

Litery K/I oznaczają wersję o podwyższonej odporności. Choć model ten pozycjonowany jest niżej niż M30 w hierarchii antyterrorystycznej, oferuje znacznie większą ochronę niż standardowe słupki parkingowe, stanowiąc skuteczną barierę przeciwko próbom taranowania przez samochody osobowe i dostawcze. Force 825KI oferuje nowoczesny design z oświetleniem LED, cichą pracę i wysoką trwałość, będąc jednocześnie realną przeszkodą dla nieuprawnionych pojazdów.

Fundament pod słupki antyterrorystyczne – niewidzialna bariera

Częstym błędem inwestorów jest skupianie się wyłącznie na samym słupku. Tymczasem słupek antyterrorystyczny jest tak silny, jak jego fundament. W przypadku produktów certyfikowanych według IWA 14-1 lub PAS 68, instalacja musi być wykonana ściśle według specyfikacji producenta, która towarzyszyła testowi zderzeniowemu. Zmiana klasy betonu, zbrojenia czy głębokości wykopu powoduje, że certyfikat traci ważność.

Estetyka czy bezpieczeństwo – kluczowe wartości słupków antyterrorystycznych

Współczesna architektura dąży do otwartości przestrzeni. Słupki antyterrorystyczne nie muszą kojarzyć się z „zasiekami” i wygadzaniem. Na co dzień ukryte pod ziemią, słupki antyterrorystyczne wysuwają się ponad powierzchnię gdy jest to konieczne. Dzięki zastosowaniu nakładek ze stali nierdzewnej, malowanych proszkowo na dowolny kolor z palety RAL, lub zintegrowanego oświetlenia LED, słupki stają się eleganckim elementem krajobrazu miejskiego. Słupki antyterrorystyczne dostępne są w wersji ze stali nierdzewnej, malowanej lub polerowanej, co umożliwia dopasowanie ich do stylistyki danej przestrzeni.

Wybór słupków antyterrorystycznych to proces, który powinien zacząć się od audytu bezpieczeństwa i określenia ryzyka zagrożenia. Specjaliści w ramach takiego audytu analizują możliwe kąty natarcia oraz maksymalną prędkość, jaką pojazd może osiągnąć na danym odcinku. Wówczas możliwy jest dobór optymalnego modelu o odpowiednich parametrach. Warto pamiętać, że bezpieczeństwo danego obiektu lub przestrzeni publicznej to inwestycja w życie i zdrowie ludzi. Wybierając rozwiązania certyfikowane normami IWA 14-1 oraz PAS 68, zyskujesz pewność, że chroniona strefa pozostanie nienaruszona nawet w najbardziej ekstremalnych scenariuszach.

Szukasz wsparcia w doborze słupków antyterrorystycznych dla swojego projektu? Skontaktuj się z zespołem Rise – pomożemy Ci przełożyć wymagania bezpieczeństwa na konkretne rozwiązania techniczne.

tel.+48 798-859-859

dział handlowy: marketing@beninca.pl